„Miastotw\u00f3rcza rola kolei na Mazowszu\u201d
\nwystawa plenerowa
\n26 wrze\u015bnia (wtorek) – 9 pa\u017adziernika (poniedzia\u0142ek) 2023
\nwst\u0119p wolny
\nZak\u0105tek Kultury, ul. Ko\u015bciuszki 5, Piaseczno<\/p>\n
Kolej pojawi\u0142a si\u0119 na Mazowszu w po\u0142owie XIX wieku. Pocz\u0105tkowo by\u0142a to jedna droga \u017celazna \u0142\u0105cz\u0105ca Warszaw\u0119 z Grodziskiem. Po niespe\u0142na dw\u00f3ch latach mo\u017cna ni\u0105 by\u0142o dojecha\u0107 do \u00f3wczesnej granicy z Austri\u0105. \u201eWiedenka\u201d, bo tak nazywano w\u00f3wczas t\u0119 lini\u0119 kolejow\u0105, sta\u0142a si\u0119 atrakcyjnym \u015brodkiem transportu nie tylko dla ludzi \u017c\u0105dnych \u201esilnych wra\u017ce\u0144\u201d, ale te\u017c dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy szybko docenili ten konkurencyjny wobec powoz\u00f3w konnych \u015brodek transportu. Wi\u0119ksza mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbytu towar\u00f3w przyczyni\u0142a si\u0119 do rozwoju przemys\u0142u, co mo\u017cna do\u015b\u0107 dobrze prze\u015bledzi\u0107 na przyk\u0142adzie cho\u0107by \u017byrardowa \u2013 b\u0142yskawiczny rozw\u00f3j tamtejszych zak\u0142ad\u00f3w prze\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na rozbudow\u0119 samego miasta.<\/p>\n
Druga przecinaj\u0105ca Mazowsze linia kolejowa po\u0142\u0105czy\u0142a Warszaw\u0119 z Petersburgiem. Jej otwarcie sprawi\u0142o, \u017ce Warszawa sta\u0142a si\u0119 miastem na styku europejskiej i rosyjskiej sieci kolejowej. Przez miasto przep\u0142ywa\u0142y towary z zachodu na wsch\u00f3d i odwrotnie, powoduj\u0105c jego dynamiczny rozw\u00f3j. Kolejne dwie linie kolejowe: Nadwi\u015bla\u0144ska i Terespolska, tylko przyspieszy\u0142y ten proces.<\/p>\n
Rozw\u00f3j, jaki nast\u0105pi\u0142 dzi\u0119ki kolei, nie dotyczy\u0142 wy\u0142\u0105cznie Warszawy. Wzd\u0142u\u017c tor\u00f3w szybko powstawa\u0107 zacz\u0119\u0142y osiedla, kt\u00f3re z czasem rozrasta\u0142y si\u0119 do rozmiar\u00f3w miast. Doskonale proces ten mo\u017cna prze\u015bledzi\u0107 na przyk\u0142adzie linii otwockiej, kt\u00f3ra dodatkowo zas\u0142yn\u0119\u0142a swoimi walorami letniskowymi.<\/p>\n
Z czasem pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c ta\u0144sza wersja \u201edu\u017cej kolei\u201d, czyli kolej w\u0105skotorowa, \u0142\u0105cz\u0105c Warszaw\u0119 z jej przedmie\u015bciami i okolicznymi o\u015brodkami miejskimi. Popularnymi \u201esamowarkami\u201d (jak nazywano w\u0105skotorowe parowozy) transportowano p\u0142ody rolne, ceg\u0142\u0119, drewno i oczywi\u015bcie pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n
Niew\u0105tpliwie transportowe mo\u017cliwo\u015bci kolei stanowi\u0142y wa\u017cny czynnik wp\u0142ywaj\u0105cy na rozw\u00f3j miast, ale nie jedyny. Sama kolej, b\u0119d\u0105c skomplikowanym organizmem, rozwija\u0142a miasta. Budowa i obs\u0142uga infrastruktury kolejowej, w tym dworc\u00f3w, magazyn\u00f3w, parowozowni czy warsztat\u00f3w wymusza\u0142a nap\u0142yw ludzi, dla kt\u00f3rych powstawa\u0142y ca\u0142e osiedla kolejowe.<\/p>\n
Kolej by\u0142a stabilnym i solidnym pracodawc\u0105, zapewniaj\u0105cym nie tylko \u015brodki do \u017cycia, ale r\u00f3wnie\u017c opiek\u0119 lekarsk\u0105 i socjaln\u0105, co w tamtych czasach nale\u017ca\u0142o do rzadko\u015bci. Wszytko to sprawia\u0142o, \u017ce praca na kolei by\u0142a bardzo po\u017c\u0105dana. Doskonale \u015bwiadczy o tym \u00f3wczesne powiedzenie: \u201ekto ma w g\u0142owie olej, idzie na kolej\u201d.<\/p>\n
Wystawa \u201eMiastotw\u00f3rcza rola kolei na Mazowszu\u201d jest pr\u00f3b\u0105 syntetycznego przedstawienia zagadnienia. Ma na celu popularyzacj\u0119 wiedzy o kolei oraz jej znaczeniu dla rozwoju Mazowsza. Wystawa przez kilka najbli\u017cszych miesi\u0119cy b\u0119dzie podr\u00f3\u017cowa\u0107, odwiedzaj\u0105c kolejne miejscowo\u015bci, kt\u00f3rych rozw\u00f3j a czasem i samo powstanie \u015bci\u015ble zwi\u0105zane s\u0105 z kolej\u0105.<\/p>\n
Zapraszamy!<\/p>\n
Organizator wystawy: Stacja Muzeum
\nPatronat honorowy nad wystaw\u0105 obj\u0119li: Marsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Mazowieckiego Adam Struzik oraz Fundacja Pro Kolej. Partnerami wystawy s\u0105: Koleje Mazowieckie – KM, Raport Kolejowy i \u015awiat Kolei.<\/p>\n
Fotografia autorstwa Tomasza Kurowskiego<\/p>\n