GRAMY MONODRAMY!
\n\u201eOD PRZODU I OD TY\u0141U\u201d
\nwykonanie \u2013 MATEUSZ NOWAK
\nre\u017cyseria \u2013 STANIS\u0141AW MIEDZIEWSKI
\n30 stycznia (pi\u0105tek) 2026
\ngodz. 19.00
\nwst\u0119p 35 z\u0142 (bilety dost\u0119pne od 27.12.2025)
\nDom Kultury, ul. Ko\u015bciuszki 49, Piaseczno<\/p>\n
Dla widz\u00f3w od 16 r.\u017c.<\/p>\n
„B\u0142agam nie gniewa\u0107 Rosji! Handel z ni\u0105 jest najkorzystniejszy!\u201d
\n\u201eZerwanie z Rosj\u0105 podkopuje moj\u0105 karier\u0119.\u201d
\n\u201ePolska ma wystawi\u0107 dwana\u015bcie tysi\u0119cy wojska.\u201d<\/p>\n
To tylko niekt\u00f3re wyimki ze scenariusza monodramu \u201eOd przodu i od ty\u0142u\u201d w wykonaniu Mateusz Nowaka, w re\u017cyserii
\nStanis\u0142awa Miedziewskiego.<\/p>\n
Spektakl grany od 2014, po raz kolejny nabiera, jak\u017ce bolesnej, aktualno\u015bci. Teatralna biografia Juliana Ursyna Niemcewicza, polskiego poety, uczestnika Sejmu Czteroletniego, \u015bwiadka uchwalenia Konstytucji 3 Maja i Targowicy. Tragikomiczny maraton przez drug\u0105 po\u0142ow\u0119 XVIII wieku w Polsce. Makabryczny i groteskowy portret naszych przywar, s\u0142abo\u015bci, uciech, ambicji i \u017c\u0105dz. Czy historia jest nauczycielk\u0105 \u017cycia?<\/p>\n
\u201eOD PRZODU I OD TY\u0141U\u201d scenariusz inspirowany niedosz\u0142\u0105 rozpraw\u0105 doktorsk\u0105 \u201eNiemcewicz od przodu i ty\u0142u\u201d Karola Zbyszewskiego, powie\u015bciami \u201eCasanova\u201d Jerzego \u017burka i \u201eIksowie\u201d Gyorgy Spiro oraz kazaniami Piotra \u2013 Stanis\u0142aw Miedziewski i Mateusz Nowak<\/p>\n
re\u017cyseria \u2013 Stanis\u0142aw Miedziewski
\nwykonanie \u2013 Mateusz Nowak
\nkostium \u2013 Magdalena Franczak
\n\u015bwiat\u0142o \u2013 Marcin \u2018Kabat\u2019 Kowalczuk<\/p>\n
czas trwania \u2013 70 min
\nSpektakl powsta\u0142 w ramach Stypendium Prezydenta Miasta Lublin<\/p>\n
WYBRANA RECENZJA
\n\u201eSpektakl Mateusza Nowaka (\u2026) to przejmuj\u0105cy, piekielnie aktualny Polak\u00f3w portret w\u0142asny.
\nKsi\u0105\u017ck\u0119 napisa\u0142 w XX wieku Karol Zbyszewski. Wych\u0142osta\u0142 w niej marionetkowego kr\u00f3la
\nStanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego, ob\u017carstwo i pija\u0144stwo magnat\u00f3w, pazerno\u015b\u0107 i
\nrozwi\u0105z\u0142o\u015b\u0107 purpurat\u00f3w, wreszcie pos\u0142\u00f3w sejmowych, zach\u0142annie walcz\u0105cych o powi\u0119kszanie
\nmaj\u0105tku. Mateusz Nowak w ci\u0105gu 60 minut popisowego aktorstwa zagra\u0142 kilkadziesi\u0105t
\npostaci, zaczynaj\u0105c od s\u0142\u00f3w \u201estara k*** nareszcie umar\u0142a\u201d i dnia \u015bmierci carycy Katarzyny,
\na nast\u0119pnie monologu z powie\u015bci Jerzego \u017burka \u201eCasanova\u201d, w kt\u00f3rym bohater nie mo\u017ce
\nodby\u0107 stosunku z caryc\u0105. Turpistyczne opisy przyrodzenia carycy, niemoc, strach, XVIII
\nwieczna rozwi\u0105z\u0142o\u015b\u0107 w pigu\u0142ce \u2013 na widowni robi si\u0119 nieswojo. A Mateusz Nowak idzie za
\nciosem. Z minuty na minut\u0119 okazuje si\u0119, \u017ce kolejne postaci przedstawiane przez aktora jak
\n\u017cywo przypominaj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych w\u0142adc\u00f3w dzisiejszej Polski. Prezes\u00f3w, ministr\u00f3w,
\nrzecznik\u00f3w, kochank\u00f3w i kochanki. Robi si\u0119 groteskowo, zjadliwie, przejmuj\u0105co, do b\u00f3lu.
\nNowak gra w kostiumie, kt\u00f3ry sam w sobie m\u00f3wi ze sceny. To wp\u00f3\u0142 str\u00f3j koronacyjny
\nStanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego, wp\u00f3\u0142 suknia carycy. Brawo Magdalena Franczak.
\nOgrywa kostium na wiele sposob\u00f3w, zmienia g\u0142os, recytuje, rapuje, opowiada, szepcze.
\nWysmakowany gest plus niezwykle plastyczna mimika \u2013 daj\u0105 pierwszorz\u0119dn\u0105, teatraln\u0105
\nca\u0142o\u015b\u0107. Ogl\u0105damy kl\u0119sk\u0119 Rzeczypospolitej, kt\u00f3r\u0105 jej mieszka\u0144cy sami sobie zafundowali.
\nKl\u0119sk\u0119 barwn\u0105, do ko\u0144ca zapatrzon\u0105 w z\u0142ot\u0105 wolno\u015b\u0107. Mateusz Nowak zamienia teatr w
\nlekcj\u0119 politycznej anatomii. Tnie skalpelem chore tkanki, pokazuj\u0105c groteskowy Polak\u00f3w
\nportret w\u0142asny. W tym portrecie bole\u015bnie odbija si\u0119 polityczne dzi\u015b. Wystarczy jedno ci\u0119cie
\nskalpelem, by na wierzch wyla\u0142a si\u0119 ropa. To dojrza\u0142y spektakl. Precyzyjnie wyre\u017cyserowany
\nprzez Stanis\u0142awa Miedziewskiego. Kiedy ju\u017c otrz\u0105\u015bniemy si\u0119 po ostrych scenach, widzimy ile
\nw nim mi\u0142o\u015bci do Polski.\u201d<\/p>\n
Waldemar Sulisz, Dziennik Wschodni<\/p>\n
NAGRODY<\/p>\n
1. Nagroda za najlepsze przedstawienie festiwalu na 12. Og\u00f3lnopolskim Przegl\u0105dzie Monodramu Wsp\u00f3\u0142czesnego w Warszawie, 2014<\/p>\n
2. Nagroda Indywidualna Bogus\u0142awa Kierca na 48. Mi\u0119dzynarodowych Wroc\u0142awskich Spotkaniach Teatr\u00f3w Jednego Aktora, 2014<\/p>\n
3. Nagroda Wroc\u0142awskiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Teatru na 48. Mi\u0119dzynarodowych Wroc\u0142awskich Spotkaniach Teatr\u00f3w Jednego Aktora, 2014<\/p>\n
4. Nagroda Publiczno\u015bci na 29. Toru\u0144skich Spotkaniach Teatr\u00f3w Jednego Aktora, 2014<\/p>\n
5. Grand Prix na 7. Przegl\u0105dzie Monodram\u00f3w \u201e42-200 Monodram\u201d w Cz\u0119stochowie, 2014<\/p>\n
6. Grand Prix na 3. Og\u00f3lnopolskich Spotkaniach Teatr\u00f3w Jednego Aktora SOLO w Olsztynie, 2015<\/p>\n
7. Tytu\u0142 STRZA\u0141Y 2014 \u2013 WYDARZENIE KULTURY w plebiscycie czytelnik\u00f3w i czytelniczek Gazety Wyborczej Lublin, 2015<\/p>\n
8. Nominacja do Nagrody Artystycznej Miasta Lublin, 2015<\/p>\n
9. Nagroda za kreacj\u0119 aktorsk\u0105 na 42. Tyskich Spotkaniach Teatralnych, 2015<\/p>\n
10. Grand Prix na 11. Og\u00f3lnopolskim Festiwalu Teatr\u00f3w Niewielkich w Lublinie, 2015<\/p>\n
11. Grand Prix za kreacj\u0119 aktorsk\u0105 na 17. Og\u00f3lnopolskim Festiwalu Sztuk Autorskich i Adaptacji \u201eWindowisko\u201d w Gda\u0144sku, 2015<\/p>\n
12. Nagroda Jury dla Najlepszego Aktora na 17. Festiwalu Teatr\u00f3w Niezale\u017cnych \u201eGarderoba Bia\u0142o\u0142\u0119ki\u201d w Warszawie, 2015<\/p>\n
13. Nagroda dla spektaklu od Lo\u017cy Teatr\u00f3w Bia\u0142o\u0142\u0119ckich na 17. Festiwalu Teatr\u00f3w Niezale\u017cnych \u201eGarderoba Bia\u0142o\u0142\u0119ki\u201d w Warszawie, 2015<\/p>\n
14. Tytu\u0142 \u201eCz\u0142owiek roku 2015\u201d w kategorii KULTURA w plebiscycie czytelnik\u00f3w i czytelniczek Dziennika Wschodniego, 2015<\/p>\n
15. Nagroda \u201eBest Young Artist\u201d na 13. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Teatralnym \u201eSaint Muse\u201d w Ulan Bator, Mongolia, 2016<\/p>\n
16. Nagroda dla najlepszego aktora na 13. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Monodramu \u201eAlbamono\u201d w Korce, Albania, 2016<\/p>\n
17. Special Acknowledgement na 10. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Monodramu \u201eThespis\u201d w Kiel, Niemcy, 2016<\/p>\n
18. Nagroda dla najlepszego aktora na 9. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Monodramu \u201eMonoAKT\u201d w Peja, Kosowo, 2017<\/p>\n
19. Nagroda Dyrektor\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Festiwali na 12. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Monospektakli \u201eAtspindys\u201d w Wisaginas, Litwa, 2017<\/p>\n
20. Nagroda w dziedzinie monodramu na 33. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Teatralnym \u201eMelpomena Tavryy\u201d w Chersoniu, Ukraina, 2018<\/p>\n
21. Nagroda dla najlepszego aktora na 20. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Monodram\u00f3w Bitola, Macedonia, 2018<\/p>\n
22. Nagroda \u201eBest Acting\u201d na 10. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu M\u0142odego Teatru \u201e\u017bywe Twarze\u201d w Tiumeniu, Rosja, 2018<\/p>\n
23. Nagroda Dyrektora Festiwalu Marka Mazurkiewicza na 25. Festiwalu \u201eZderzenie Teatr\u00f3w\u201d w K\u0142odzku, 2019<\/p>\n
24. Nagroda Publiczno\u015bci na 12. Og\u00f3lnopolskim Festiwalu Monodram\u00f3w i Teatr\u00f3w Ma\u0142ych Form \u201eBamberka\u201d w Gorzowie Wielkopolskim, 2020<\/p>\n
25. Nagroda Organizator\u00f3w na 34. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Teatralnego w Koprivnice, Czechy, 2021<\/p>\n
26. Nagroda dla najlepszego aktora na 8. Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Teatralnym \u201eCrossroads\u201d w Druskiennikach, Litwa, 2022<\/p>\n
27. Nagroda ZASP za najlepsz\u0105 kreacj\u0105 aktorsk\u0105 festiwalu na 38. Toru\u0144skich Spotkaniach Teatr\u00f3w Jednego Aktora, 2024<\/p>\n
Mateusz Nowak (1986)<\/strong> \u2013 monodramista, animator i menager kultury, instruktor teatralny. Prezes Polskiego O\u015brodka Mi\u0119dzynarodowego Instytutu Teatralnego \/ITI\/. Dyrektor Artystyczny Festiwalu \u201eTeatr w Remizie\u201d w Helu. Od premiery swojego debiutanckiego monodramu \u201eteatralno\u015b\u0107\u201d w 2011, jest najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym i nagradzanym zagranic\u0105 polskim wykonawc\u0105 tej formy teatralnej. W ci\u0105gu 14 lat swoje monodramy \u2013 \u201eteatralno\u015b\u0107\u201d, \u201eOd przodu i od ty\u0142u\u201d i \u201e\u017bertwa\u201d i \u201ePan Tadeusz\u201d \u2013 wszystkie w re\u017cyserii Stanis\u0142awa Miedziewskiego \u2013 zagra\u0142 ponad 300 razy w tym ponad 60 razy za granic\u0105, w 20 krajach na 4 kontynentach: Albania, Armenia, Austria, Bia\u0142oru\u015b, Cypr, Czechy, Kosowo, Kuwejt, Litwa, Macedonia, Mo\u0142dawia, Mongolia, Niemcy, Republika Po\u0142udniowej Afryki, Rosja, S\u0142owacja, Stany Zjednoczone, Turcja, Wielka Brytania, Ukraina. Za swoje spektakle zdoby\u0142 33 nagrody, w tym 12 na festiwalach mi\u0119dzynarodowych (Albania, Czechy, Kosowo, Litwa, Macedonia, Mongolia, Niemcy, Rosja, Ukraina). Jako jedyny polski monodramista prezentowa\u0142 swoje spektakle na festiwalach w Kuwejcie i Republice Po\u0142udniowej Afryki. Obok Birute Mar, Aleksandra Rubinovasa i Pipa Uttona prezentowa\u0142 sztuk\u0119 monodramu podczas obchod\u00f3w Europejskiej Stolicy Kultury \u2013 Pafos 2017 (Cypr). Laury w Polsce zdobywa\u0142 na festiwalach w Cz\u0119stochowie, Gda\u0144sku, Gorzowie Wielkopolskim, K\u0142odzku, Lublinie, Olsztynie, Tychach, Warszawie, Wroc\u0142awiu. Nagradzany zar\u00f3wno przez dziennikarzy, jury i publiczno\u015b\u0107. Laureat Z\u0142otego Medalu z okazji 20-lecia Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu Teatr\u00f3w Jednoosobowych \u201eArmmono\u201d w Erywaniu (Armenia).Jest jedynym do tej pory laureatem spoza Chin i Mongolii nagrody \u201eBest Young Artist\u201d przyznawanej podczas jury Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu Teatralnego \u201eSaint Muse\u201d w Ulan Bator (Monoglia).
\nW latach 2011-2022 kurator i producent projekt\u00f3w pod mark\u0105 \u201eT1A\u201d (Teatr Jednego Aktora\/Teatr Jednej Aktorki). W latach 2022-2025 kurator cyklu \u201eMono w Instytucie\u201d w Instytucie Teatralnym w Warszawie. Na sta\u0142e wsp\u00f3\u0142pracuje z Teatrem Rondo w S\u0142upsku oraz tamtejszym Festiwalem \u201eSam na scenie\u201d. W ostatnich latach wsp\u00f3\u0142tworzy tr\u00f3jmiejsk\u0105 mark\u0119 \u201eMONOTEATR\u201d (Fundacja Theatrum Gedanense, Teatr w Oknie) oraz Toru\u0144skie Spotkania Teatr\u00f3w Jednego Aktora (Teatr Baj Pomorski). Wsp\u00f3\u0142pracuje r\u00f3wnie\u017c z Divadlo Kontra (Spisska Nowa Wie\u015b, S\u0142owacja), Pip Utton Theatre Company (Londyn, Wielka Brytania) i Teatrem w Koszyku (Lw\u00f3w, Ukraina) oraz z ITI MONODRAMA FORUM \u2013 sekcj\u0105 monodramu Mi\u0119dzynarodowego Instytutu Teatralnego. Artystycznie wspiera dzia\u0142ania Fundacji Doswied z Lublina. Od 2025 roku zwi\u0105zany z Centrum Kultury w Piasecznie m.in. jako kurator wydarze\u0144 teatralnych. Juror festiwali teatralnych i konkurs\u00f3w recytatorskich.
\nJest jednym z bohater\u00f3w ksi\u0105\u017cki \u201e166 monodram\u00f3w\u201d Tomasza Mi\u0142kowskiego (Wroc\u0142aw, 2016). Artyku\u0142y nad temat jego tw\u00f3rczo\u015bci ukazywa\u0142y si\u0119 na \u0142amach prasy niemieckiej, litewskiej, s\u0142owackiej i ukrai\u0144skiej oraz polskim miesi\u0119czniku \u201eTeatr\u201d i in.
\nOdznaczony Br\u0105zowym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi i Odznak\u0105 Honorow\u0105 \u201eZas\u0142u\u017cony dla Kultury Polskiej\u201d oraz Medalem 700-lecia Miasta Lublin i Medalem Pami\u0105tkowym Wojew\u00f3dztwa Lubelskiego. Laureat nagr\u00f3d Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa Lubelskiego, Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu oraz Prezydenta Miasta Lublin. Stypendysta Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa Lubelskiego, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Prezydenta Miasta Lublin. Kilkukrotny Beneficjent Programu \u201eKultura Polska na \u015awiecie\u201d Instytutu Adama Mickiewicza. Sze\u015bciokrotnie nominowany do Nagrody Artystycznej Miasta Lublin.
\nOd kilkunastu lat z powodzeniem realizuje si\u0119 jako instruktor teatralny sztuki \u017cywego s\u0142owa \u2013 recytacji. Sam jako recytator by\u0142 aktywny w latach 1997-2013. Laureat kilkudziesi\u0119ciu indywidualnych nagr\u00f3d recytatorskich i siedmiu nagr\u00f3d instruktorskich. Jego podopieczne i podopieczni s\u0105 laureatami oko\u0142o 150 nagr\u00f3d na og\u00f3lnopolskich i mi\u0119dzynarodowych konkursach recytatorskich. Jest r\u00f3wnie\u017c kuratorem wielu cykli i wydarze\u0144 literackich, sam cz\u0119sto zajmuje si\u0119 czytaniem tekst\u00f3w podczas spotka\u0144 autorskich. Prowadzi r\u00f3wnie\u017c spotkania i sesje warsztatowe z zakresu monodramu. Wykonuje solowe programy literackie. Mieszka w Lublinie.<\/p>\n