Co\u015b do powiedzenia | Anka Sidor i Bartek Przepi\u00f3rkowski
\nOddech Sangumy | Papua – Nowa Gwinea
\n6 listopada (pi\u0105tek) 2026
\ngodz. 19.00
\nwst\u0119p wolny
\nJ\u00f3zefos\u0142aw, Klub Kultury, ul. Julianowska 67A<\/p>\n
Koordynator \u2013 Ziemowit K\u0142ujszo, tel. 572 325 433<\/p>\n
\u201eOddech Sangumy. Papua-Nowa Gwinea\u201d to prelekcja podr\u00f3\u017cniczo-edukacyjna \u0142\u0105cz\u0105ca antropologi\u0119, reporta\u017c i refleksj\u0119 nad prawami cz\u0142owieka. To opowie\u015b\u0107 o jednym z najbardziej r\u00f3\u017cnorodnych kulturowo i przyrodniczo miejsc na Ziemi, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego naros\u0142o wiele stereotyp\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na spos\u00f3b jego postrzegania.<\/p>\n
Prelekcja oparta jest na do\u015bwiadczeniach z trzymiesi\u0119cznej wyprawy, b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 mojej dzia\u0142alno\u015bci reporterskiej prowadzonej w Amazonii i Oceanii. Interesowa\u0142o mnie przede wszystkim, jakie miejsce we wsp\u00f3\u0142czesnym \u017cyciu lokalnych spo\u0142eczno\u015bci zajmuj\u0105 dawne tradycje, rytua\u0142y i wierzenia, w tym te zwi\u0105zane z magi\u0105 i czarostwem (sanguma) oraz jak zmienia\u0142y i zmieniaj\u0105 si\u0119 nadal pod wp\u0142ywem kolonializmu, neokolonializmu i obcych wzorc\u00f3w religijnych i kulturowych. Rozmawia\u0142am z mieszka\u0144cami o ich codzienno\u015bci, problemach, z jakimi si\u0119 mierz\u0105 oraz o tym, na ile mog\u0105 samodzielnie kszta\u0142towa\u0107 swoje warto\u015bci i spos\u00f3b \u017cycia. Przygl\u0105da\u0142am si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ekspansji chi\u0144skich i zachodnich koncern\u00f3w wydobywczych, stawiaj\u0105c sobie pytanie o prawo spo\u0142eczno\u015bci do decydowania o w\u0142asnej ziemi, zasobach naturalnych i przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Uczestniczy\u0142am w rytua\u0142ach, ucztach pogrzebowych i ceremoniach, zosta\u0142am przyj\u0119ta do klan\u00f3w na Wyspach Trobrianda oraz odwiedzi\u0142am spo\u0142eczno\u015bci Bargam, Garus, Maugak, Yano, Enga a tak\u017ce liczne plemiona prowincji Gulf. W trakcie podr\u00f3\u017cy zdoby\u0142am te\u017c dwa najwy\u017csze szczyty kraju: Mt Wilhelm (4509 m n.p.m.), najwy\u017cszy szczyt Papui Nowej Gwinei i Mt Giluwe (4367 m n.p.m.), najwy\u017cszy wulkan Oceanii nale\u017c\u0105cy do Wulkanicznej Korony Ziemi.<\/p>\n
Prelekcja zawiera ponad 300 zdj\u0119\u0107 oraz materia\u0142y filmowe Bartka Przepi\u00f3rkowskiego, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 mi w wyprawie.<\/p>\n
PRELEGENTKA: Anka Sidor<\/strong>, podr\u00f3\u017cniczka, reporta\u017cystka i niezale\u017cna badaczka. Absolwentka m.in. stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i dyplomacji oraz komunikacji mi\u0119dzykulturowej. Przez kilkana\u015bcie lat przygotowywa\u0142a merytorycznie wizyty zagraniczne i spotkania mi\u0119dzynarodowe w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, Afryce oraz Australii i Oceanii. Obecnie pracuje nad rozpraw\u0105 doktorsk\u0105 dotycz\u0105c\u0105 przemocy wobec os\u00f3b oskar\u017conych o czary w Papui-Nowej Gwinei w \u015bwietle mi\u0119dzynarodowej ochrony praw cz\u0142owieka i praw spo\u0142eczno\u015bci rdzennych. W swojej dzia\u0142alno\u015bci reporterskiej i badawczej koncentruje si\u0119 na kulturach i wsp\u00f3\u0142czesnych przemianach spo\u0142eczno\u015bci Amazonii i Oceanii, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem relacji w\u0142adzy, autonomii oraz prawa do decydowania o w\u0142asnej przysz\u0142o\u015bci. Promuje r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 kulturow\u0105, prze\u0142amuje stereotypy i dekolonizuje narracje. Jest tw\u00f3rczyni\u0105 Burzy w Tropikach \u2013 autorskiej marki za po\u015brednictwem, kt\u00f3rej popularyzuje wiedz\u0119 o spo\u0142eczno\u015bciach rdzennych.<\/p>\n