Coś do powiedzenia | Anka Sidor i Bartek Przepiórkowski
Oddech Sangumy | Papua – Nowa Gwinea
6 listopada (piątek) 2026
godz. 19.00
wstęp wolny
Józefosław, Klub Kultury, ul. Julianowska 67A
Koordynator – Ziemowit Kłujszo, tel. 572 325 433
„Oddech Sangumy. Papua-Nowa Gwinea” to prelekcja podróżniczo-edukacyjna łącząca antropologię, reportaż i refleksję nad prawami człowieka. To opowieść o jednym z najbardziej różnorodnych kulturowo i przyrodniczo miejsc na Ziemi, wokół którego narosło wiele stereotypów wpływających na sposób jego postrzegania.
Prelekcja oparta jest na doświadczeniach z trzymiesięcznej wyprawy, będącej częścią mojej działalności reporterskiej prowadzonej w Amazonii i Oceanii. Interesowało mnie przede wszystkim, jakie miejsce we współczesnym życiu lokalnych społeczności zajmują dawne tradycje, rytuały i wierzenia, w tym te związane z magią i czarostwem (sanguma) oraz jak zmieniały i zmieniają się nadal pod wpływem kolonializmu, neokolonializmu i obcych wzorców religijnych i kulturowych. Rozmawiałam z mieszkańcami o ich codzienności, problemach, z jakimi się mierzą oraz o tym, na ile mogą samodzielnie kształtować swoje wartości i sposób życia. Przyglądałam się również ekspansji chińskich i zachodnich koncernów wydobywczych, stawiając sobie pytanie o prawo społeczności do decydowania o własnej ziemi, zasobach naturalnych i przyszłości.
Uczestniczyłam w rytuałach, ucztach pogrzebowych i ceremoniach, zostałam przyjęta do klanów na Wyspach Trobrianda oraz odwiedziłam społeczności Bargam, Garus, Maugak, Yano, Enga a także liczne plemiona prowincji Gulf. W trakcie podróży zdobyłam też dwa najwyższe szczyty kraju: Mt Wilhelm (4509 m n.p.m.), najwyższy szczyt Papui Nowej Gwinei i Mt Giluwe (4367 m n.p.m.), najwyższy wulkan Oceanii należący do Wulkanicznej Korony Ziemi.
Prelekcja zawiera ponad 300 zdjęć oraz materiały filmowe Bartka Przepiórkowskiego, który towarzyszył mi w wyprawie.
PRELEGENTKA: Anka Sidor, podróżniczka, reportażystka i niezależna badaczka. Absolwentka m.in. stosunków międzynarodowych i dyplomacji oraz komunikacji międzykulturowej. Przez kilkanaście lat przygotowywała merytorycznie wizyty zagraniczne i spotkania międzynarodowe w Ameryce Łacińskiej, Afryce oraz Australii i Oceanii. Obecnie pracuje nad rozprawą doktorską dotyczącą przemocy wobec osób oskarżonych o czary w Papui-Nowej Gwinei w świetle międzynarodowej ochrony praw człowieka i praw społeczności rdzennych. W swojej działalności reporterskiej i badawczej koncentruje się na kulturach i współczesnych przemianach społeczności Amazonii i Oceanii, ze szczególnym uwzględnieniem relacji władzy, autonomii oraz prawa do decydowania o własnej przyszłości. Promuje różnorodność kulturową, przełamuje stereotypy i dekolonizuje narracje. Jest twórczynią Burzy w Tropikach – autorskiej marki za pośrednictwem, której popularyzuje wiedzę o społecznościach rdzennych.
AUTOR ZDJĘĆ: Bartek Przepiórkowski, podróżnik i pasjonat fotografii, dokumentujący tradycje i codzienne życie społeczności lokalnych, a także przyrodę miejsc poza utartym szlakiem. Miłośnik targowisk w odległych regionach świata. Obecnie współpracuje przy projektach prowadzonych przez Burzę w Tropikach, odpowiadając przede wszystkim za ich stronę wizualną.
Wydarzenie na FB: www.facebook.com/events/3085536041792744